Alaska

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
state of alaska
Staat van de Verenigde Staten
Vlag van Alaska
(Details)
Zegel van Alaska
Afbeelding:Map of USA highlighting Alaska.png
Situering
Afkorting AK
Hoofdstad Juneau
Tijdzone -9 / -10
Algemeen
Oppervlakte 1.481.347 km² (13,8% water)
Inwoners (2004) 655.435 (0,42/km²)
Politiek
Gouverneur Sarah Palin
Overig
Toegetreden 3 januari 1959
Bijnaam The Last Frontier
   Verenigde Staten
Voor de gelijknamige films, zie Alaska (film uit 1989) en Alaska (film uit 1996).

Alaska is één van de staten van de Verenigde Staten. Met een oppervlakte van 1.481.347 km² is het verreweg de grootste staat van het land. De standaardafkorting voor de The Last Frontier ("De laatste grens"), zoals de bijnaam luidt, is "AK". De hoofdstad is Juneau.

Inhoud

Geschiedenis

Het gebied dat nu de staat Alaska vormt werd circa 12.000 jaar geleden voor het eerst gekoloniseerd door Eskimovolkeren als de Yupik en Inuit en door diverse indianenstammen. Zij bereikten Alaska via de Beringlandbrug, de toen drooggevallen of dichtgevroren Beringstraat. De meesten trokken uiteindelijk verder Noord- en Zuid-Amerika in.

De eerste Europeanen die het gebied verkenden kwamen uit Rusland. Op 20 augustus 1741 bereikte de Deens-Russische ontdekkingsreiziger Vitus Bering tijdens één van zijn expedities de Golf van Alaska en zag Mount Elias. Hij landde op Kayakeiland en voer langs het Kenaischiereiland en Kodiakeiland. Gedeeltelijk de Aleoeten volgend, voer het schip terug naar het Kamtsjatkaschiereiland, in Rusland, en landde uiteindelijk op Beringeiland. Daar overleed Bering tijdens de overwintering aan scheurbuik. De zee tussen Rusland en het pas ontdekte Alaska werd door de Russen de Beringstraat genoemd.

Aankoop door de VS

Russisch Amerika
Ravage in Anchorage na de aardbeving van 1976
Toendralandschap in Alaska
Mount McKinley
Skagway, Alaska
De Alaska Pipeline

Alaska werd op 9 april 1867 door de Verenigde Staten van Rusland gekocht, op initiatief van Minister van Buitenlandse Zaken William Seward. De VS betaalden slechts 7.200.072 dollar voor het gebied, omdat Rusland dacht dat het land weinig waard was. De aankoop van Alaska was niet erg populair in de VS en werd wel Seward's Folly genoemd.

De formele soevereiniteitsoverdracht vond op 18 oktober 1867 plaats, een datum die sindsdien gevierd wordt als Alaska Day. Tot 1884 heette de toekomstige staat Department of Alaska en daarna, tot 1912 District of Alaska. In 1912 werd het gebied formeel een territorium van de VS en 47 jaar nadien, op 3 januari 1959, werd het als 49e staat tot de Unie toegelaten.

In de tijd sinds de aankoop is gebleken hoe weinig er werkelijk voor het gebied is betaald. Goud, steenkool, aardolie en andere natuurlijke hulpbronnen die nu in Alaska worden ontgonnen hebben de staat welvarend gemaakt. Bovendien was de ligging van het gebied uiterst strategisch zowel met betrekking tot de Pacifische Oorlog als de Koude Oorlog. Als de aankoop van Alaska niet had plaatsgevonden had de Sovjet-Unie een bruggenhoofd in Noord-Amerika gehad.

Tweede Wereldoorlog tot heden

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden enkele eilanden in de Aleoeten door Japanse troepen ingenomen als afleidingsmanoeuvre van de aanstaande Slag om Midway. Attu, Agattu en Kiska werden hiermee het enige deel van de huidige Verenigde Staten dat tijdens de oorlog door vijandige troepen werd bezet.

Op Goede Vrijdag in 1964 werd Alaska getroffen door de Goede Vrijdag-aardbeving, één van de krachtigste aardbevingen die ooit zijn geregistreerd. De beving, die een kracht van 9,2 had op de Schaal van Richter, kostte 131 mensen hun leven, merendeels door vloedgolven die de beving had veroorzaakt.

Aan het begin van de 21e eeuw was Alaska nog één van de minst bevolkte staten van de VS met een bevolkingsdichtheid van slechts 0,42 per km².

Geografie

De staat Alaska beslaat 1.717.854 km², waarvan 1.481.347 km² land en 204.425 km² water. Het is daarmee verreweg de grootste van de vijftig staten. Het ligt voor het grootste deel in de Alaska-tijdzone terwijl een deel der Aleoeten in de Aleoeten-Hawaï tijdzone liggen. Het noorden van Alaska reikt tot boven de poolcirkel.

Alaska grenst alleen (in het oosten) aan Canada en aan geen van de andere Amerikaanse staten. Het zuiden van de staat ligt aan de Stille Oceaan, het westen aan de Beringzee en het noorden aan de Noordelijke IJszee. Alaska telt ook veel eilanden, zoals de Aleoeten, Kodiak Island, Saint Lawrence Island en de eilanden van de Alexanderarchipel. De zuidelijke smalle landstrook die zich naar het zuiden toe uitstrekt wordt de Alaska Panhandle ('pannensteel van Alaska') genoemd.

Alaska is tegelijkertijd de noordelijkste, de westelijkste en de oostelijkste staat van de Verenigde Staten; enkele Aleoeten liggen (in tegenstelling tot de rest van de VS) op het oostelijk halfrond.

Een groot deel van de staat wordt gedomineerd door diverse gebergten. Mount McKinley is met 6194 m de hoogste berg in Noord-Amerika. De belangrijkste rivier is de Yukon, die van het gelijknamige Canadese territorium naar de Beringzee stroomt.

Alaska kent vele beschermde natuurgebieden zoals nationale parken en andere beschermde ecosystemen. Ruim 65% van Alaska is in handen van de Federale overheid, voor het merendeel als natuurgebied.

De hoofdstad Juneau is de enige staatshoofdstad van de VS die slechts per vliegtuig of schip is te bereiken. Er leiden geen wegen van Juneau naar de rest van de staat of naar Canada.

Demografie en economie

In 2000 telde Alaska 626.932 inwoners waarvan ongeveer 67% van de bevolking in stedelijke gebieden woont. Dit komt neer op 0,44 per km², waarmee het de dunstbevolkte staat van Amerika is. Bijna 16% van de bevolking is van Indiaanse of Eskimo afkomst, het hoogste percentage van alle staten.

De belangrijkste steden zijn Anchorage (260.283 inwoners), de hoofdstad Juneau (30.700 inwoners) en Fairbanks (30.224 inwoners).

Economie

De belangrijkste bronnen van inkomsten voor Alaska zijn de mijnbouw en oliewinning alsmede militaire bases en andere overheidsdiensten. Visserijproducten vormen de belangrijkste export van de staat. Het toerisme vertoont een sterke groei.

Het bruto product van de staat bedroeg in 2001 29 miljard dollar.

Infrastructuur

De infrastructuur van Alaska stelt niet veel voor.

Wegennet

Alaska heeft nauwelijks een wegennet. De voornaamste weg is de Alaska Highway, die Alaska verbindt met Canada. Verder zijn er nog enkele wegen tussen de grote steden en de Klondike Highway, die Skagway met Canada verbindt.

Spoorwegnet

Alaska heeft één spoorlijn, de Alaska Railroad. Deze loopt van Fairbanks tot aan de kust en vervoert vracht en toeristen. Ook loopt een deel van de White Pass & Yukon Route door Alaska.

Waterwegen

Alaska wordt aan bijna alle kanten omsloten door zee en een groot deel van het (vracht)transport van en naar Alaska gaat daarom over water.

De lucht

Het grootste deel van het transport in Alaska gaat door de lucht vanwege de gebrekkige infrastructuur. Het belangrijkste vliegveld van Alaska is dat van Anchorage.

Pijpleiding

Omdat Alaska voor een deel afhankelijk is van de olie-export vormt de Alaska Pipeline een belangrijk deel van de infrastructuur.

Politiek

De staat Alaska is merendeels Republikeins en slechts één maal koos het tijdens presidentiële verkiezingen voor de Democratische kandidaat, Lyndon Johnson in 1964. In het huidige Congres (2006) zijn beide senatoren en de enige afgevaardigde uit Alaska Republikeins alsmede de gouverneur.

Bestuurlijke indeling

Zie Lijst van boroughs en census areas in Alaska voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Alaska is onderverdeeld in 16 boroughs.

Zie ook

Externe link


 

More about Alaska: alaska airline, alaska air, alaska vacation, alaska fishing, 45 airline alaska, alaska fishing lodge, alaska travel, alaska map, alaska real estate,

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.