Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp

Article on other languages:

De Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp, door Rembrandt van Rijn

De Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp is een bekend schilderij van de Nederlandse kunstschilder Rembrandt van Rijn.

Het schilderij hangt in het Mauritshuis in Den Haag. Op het schilderij staat een les in de anatomie afgebeeld met een groep chirurgijns gehouden door Dr. Nicolaes Tulp. Het was het eerste groepsportret dat de toen 26-jarige Rembrandt schilderde. In de Waag in Amsterdam was vroeger een anatomisch theater waar dit schilderij gemaakt is.

De anatomieles vond plaats op 16 januari 1632. Het Amsterdamse chirurgijnsgilde, waarvan Tulp deel uitmaakte, stond enkel één openbare ontleding per jaar toe. Het daarbij gebruikte lichaam moest dat van een geëxecuteerde crimineel zijn.

Het lichaam dat ontleed wordt op het schilderij is dat van de 41-jarige Aris Kindt (Adriaan Adriaansz.). Hij was eerder die dag opgehangen voor diefstal.

Behalve Nicolaes Tulp, staan ook de chirurgen Jacob Blok, Hartman Hartmansz., Adraen Slabran, Jacob de Witt, Mathijs Kalkoen, Jacob Koolvelt en Frans van Loenen afgebeeld.

In 1828 werd besloten het schilderij ten behoeve van het Weduwenfonds der Chirurgijnen publiek te verkopen. Koning Willem I liet de veiling van de "Anatomische les van dr. Nicolaes Tulp" verhinderen en gaf het bevel dit meesterwerk voor zijn "Koninklijk Kabinet van Schilderijen" aan te kopen. Het is nu in het Mauritshuis in Den Haag te bezichtigen.

In 2006 werd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde een artikel gepubliceerd waarin de anatomische les van dr. Nicolaes Tulp werd vergeleken met een echte dissectie. De anatomische voorstelling zoals gepresenteerd op het schilderij bleek niet reproduceerbaar. Zo bleken elementen van de musculus flexor digitorum superficialis in het schilderij van positie gewisseld te zijn, zijn op het schilderij enkele spierbuiken aanwezig die bij dissectie niet zichtbaar waren en bevond zich aan de ulnaire zijde (de pinkzijde) een longitudinale, witte structuur welke niet teruggevonden werd in het anatomische preparaat. Laatstgenoemde witte structuur betreft echter waarschijnlijk een variant van de nervus ulnaris.[1]

Trivia

Een parodie op het schilderij is te vinden in het Asterixverhaal Le Devin (vertaald als De ziener).

Referenties

  1. ^ F.F.A. IJpma et al., "De anatomische les van dr. Nicolaes Tulp" door Rembrandt (1632) en de bevindingen bij de dissectie van de onderarm van een kadaver: anatomische discrepanties, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 2006; 150: 2756-65
 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.