Article on other languages:
- كظر
- Надбъбречна_жлеза
- অ্যাড্রিনাল_গ্রন্থি
- Nadbubrežna_žlijezda
- Glàndula_adrenal
- Nadledvina
- Binyre
- Nebenniere
- އެޑްރީނަލް_ގްލޭންޑް
- Επινεφρίδια
- Adrenal_gland
- Surrena_glando
- Glándula_suprarrenal
- Lisämunuainen
- Glande_surrénale
- בלוטת_יותרת_הכליה
- Nadbubrežna_žlijezda
- Mellékvese
- Glandula_adrenal
- Kelenjar_adrenal
- Surrene
- 副腎
- Kelenjar_adrenal
- Glandula_adrenalis
- Antinkstis
- Надбубрежна_жлезда
- Binyre
- Nadnercze
- Glândula_supra-renal
- Надпочечники
- Nadbubrežna_žlijezda
- Adrenal_gland
- Nadledvični_žlezi
- Hormonet_e_gjëndrave_mbiveshkore
- Binjure
- அண்ணீரகச்_சுரப்பி
- అధివృక్క_గ్రంధి
- ต่อมหมวกไต
- Böbreküstü_bezleri
- Надниркова_залоза
- کظری_غدہ
- 腎上腺
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
 |
|||
 |
|||
|
|
|||
| Systeem | Endocriene systeem | ||
| Gray's Anatomy | 277,1278 | ||
| MeSH | A06.407.071 | ||
| Dorlands/Elsevier | g_06/12392729 | ||
|
|||
De bijnieren zijn kleine organen en liggen als kapjes op de nieren, ervan gescheiden door vetweefsel. De bijnieren bestaan uit 2 gedeelten die zowel anatomisch als fysiologisch te onderscheiden zijn:
- Merg; (het binnenste); bestaat uit zenuwweefsel
- Schors; (het buitenste); bevat 3 lagen
Beide lagen hebben verschillende functies, hieronder besproken.
Bijniermerg
Het bijniermerg produceert 2 hormonen: adrenaline en noradrenaline. Het bijniermerg wordt alleen geïnnerveerd door het (ortho)sympathische deel van het autonome zenuwstelsel, niet door het parasympathische deel.
Bijnierschors
- De buitenste laag (zona glomerulosa) produceert mineralocorticoïden die invloed hebben op de mineraalhuishouding. De mineralocorticoïden bestaan voor 95% uit aldosteron; aldosteron bevordert op indirecte wijze de bloeddruk door de nieren aan te zetten tot het vasthouden van water.
- De middelste laag (zona fasciculata) produceert de glucocorticoïden die invloed hebben op de glucosehuishouding. Glucocorticoiden bestaan voor 95% uit cortisol; cortisol bevordert o.a. de gluconeogenese.
- De binnenste laag (zona reticularis) produceert zowel androgenen (mannelijke geslachtshormonen) als oestrogenen (vrouwelijke geslachtshormonen). Maar de productie van deze hormonen valt in het niet bij die van de gonaden, en heeft dus maar weinig invloed op het tot uiting komen van primaire en secundaire geslachtskenmerken.
Aandoeningen
De volgende aandoeningen zijn het gevolg van een niet goed functionerende bijnierschors:
- Uitval van bijnierschors waardoor de bijnierschors onvoldoende corticosteroïden aanmaakt, dit leidt tot de ziekte van Addison. Dit kan het gevolg zijn van een auto-immuun reactie tegen de bijnierschors of problemen met de aansturing van de hypofyse.
- Overmatige productie van mineralocorticosteroïden, wat leidt tot syndroom van Conn
- Overmatige productie van glucocorticosteroïden, wat leidt tot syndroom van Cushing. Dit kan zowel het gevolg zijn van een tumor op de hypofyse als in de bijnierschors.
- Overmatige productie van androgenen, wat leidt tot adrenogenitaal syndroom
Een voorbeeld van een aandoening van het bijniermerg is een feochromocytoom.
In uitzonderingsgevallen kan men besluiten om de bijnieren te verwijderen.
| Organen van het menselijk lichaam |  |
|---|---|
|
Alvleesklier · Baarmoeder · Bijnieren · Bijschildklier · Darmen · Eierstokken · Galblaas · Hart · Hersenen · Hypofyse · Longen · Lever · Maag · Milt · Nier · Prostaatklier · Schildklier · Teelballen · Twaalfvingerige darm · Urineblaas · Wormvormig aanhangsel · Zwezerik |
| Endocrien systeem | |
|---|---|
|
Bijnieren -- Epifyse -- Hypofyse -- Ovaria -- Pancreas -- Schildklier -- Testes -- Thymus |