Biomassa

Poll without page-refresh

Article on other languages:

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Biomassa is het drooggewicht van organismen of delen ervan. Hieronder valt zowel plantaardig als dierlijk materiaal. Ook producten gewonnen uit plantaardig en dierlijk (rest)materiaal zoals onder andere koolzaadolie, palmolie en dierlijke vetten, geproduceerd ten behoeve van energieopwekking en/of biobrandstof, worden gerekend tot het begrip biomassa.

In de 'Europese richtlijn betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt' (Richtlijn 2001/77/EG) wordt de volgende definitie voor biomassa gehanteerd:

'De biologisch afbreekbare fractie van producten, afvalstoffen en residuen van de landbouw (met inbegrip van plantaardige en dierlijke stoffen), de bosbouw en aanverwante bedrijfstakken, alsmede de biologisch afbreekbare fractie van industrieel en huishoudelijk afval.'

Biomassa is vooral een begrip geworden omdat er duurzame elektriciteit mee kan worden opgewekt.

Inhoud

1 Bioraffinage
2 Verbranden
3 De koolstofkringloop
4 Biomassa als brandstof in elektriciteitscentrales
5 Verschillende generaties biobrandstof
6 Omzetting
7 Links

Bioraffinage

Bioraffinage is de coproductie voeding, veevoer, materialen en/of chemicaliën en energie (brandstoffen, kracht en/of warmte) uit biomassa met als doel de beschikbare biomassa financieel-economisch optimaal te benutten met een minimale negatieve milieu-impact (gebaseerd op definitie IEA Bioenergy Task 42). Voor uitgebreide informatie: Nationaal Kennisnetwerk Bioraffinage (www.biorefinery.nl).

Verbranden

Biomassa kan als dood plantmateriaal verbrand worden.

Biomassa in de vorm van dood hout wordt over de hele wereld en vooral in ontwikkelingslanden gebruikt om vuur te maken waarop bijvoorbeeld gekookt kan worden. In sommige landen, zoals de landen van de Sahel is dit een probleem omdat het kappen van hout leidt tot verwoestijning.

In Nederland wordt het op kleine schaal toegepast in de opwekking van groene stroom. In Cuijk staat een kleine centrale waar houtsnippers verbrand worden.

Ook wordt in afvalverbrandingsinstallaties niet gescheiden ingezameld papier verbrand. gft-afval, dat als een vorm van natte biomassa beschouwd mag worden heeft bij verbranding een slecht energierendement.

De koolstofkringloop

Sinds kort mag biomassa zich in toenemende belangstelling verheugen, nu de aandacht voor het milieu toeneemt, evenals het besef dat onze fossiele brandstoffen aan het opraken zijn. Het grote voordeel van het verbranden van biomassa is dat het een vrijwel CO₂-neutraal proces is. Bij verbranding van biomassa komt CO₂ vrij, deze is echter recentelijk door de planten die worden verbrand aan de atmosfeer onttrokken. Dat is een groot verschil met de verbranding van fossiele brandstoffen, waarbij CO₂ vrijkomt die zo lang was opgeslagen dat ze in praktische zin geen deel meer uitmaakte van de CO₂-kringloop op deze wereld. Bij de verbranding kan echter stikstofdioxide vrijkomen. Er is discussie over de vraag of biomassa in onze toenemende energiebehoefte zou kunnen voorzien. Wel is 90% van alle groene stroom die wordt opgewekt in Nederland afkomstig van biomassa.

Biomassa als brandstof in elektriciteitscentrales

Verschillende Nederlandse elektriciteitscentrales voegen een deel biomassa toe in hun brandstof (meestal kolen). Daardoor mogen ze een deel van hun stroom als groene stroom verkopen. Dit bijmengen staat ter discussie, omdat de centrales de biomassa invoeren vanuit tropische landen. Daar wordt de lokale ecologie ontwricht door de productie van deze biomassa. Zo worden er grote stukken oerwoud gekapt voor palmolie plantages. Het ministerie van VROM werkt anno 2007 aan een toetsingskader voor duurzame biobrandstoffen.

Er zijn ook enkele kleine centrales die alleen op biomassa gestookt worden. Dit is altijd lokaal gewonnen biomassa.

Verschillende generaties biobrandstof

Zie biobrandstof voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Er wordt wel gesproken van biobrandstof van de tweede of derde generatie. Dat komt door de problemen die biobrandstof van de eerste generatie oplevert, zoals schade aan het oerwoud, lokaal verlies aan biodiversiteit, of zeer omvangrijk grondgebruik en waterverbruik. 1 kg droge stof vergt gemiddeld 2000 tot 5000 liter water. De nieuwe veerpont naar Texel moest op biodiesel varen. Helaas bleek dat daarvoor het halve eiland Texel altijd koolzaadakker zou moeten worden.

Eerste generatie: hout, palmolie, koolzaadolie, rechtstreeks uit gewas afgeleide biomassa
Tweede generatie: geraffineerde biodiesel of alcohol, met een chemisch proces uit biomassa geproduceerde stoffen
Derde generatie: biomassa die door speciaal geprepareerde organismen wordt voortgebracht, zoals algen die voor 30% uit olie bestaan.

Waar de eerste en tweede generatie biomassa het zonlicht maar voor ca 0.5% benutten, kunnen dergelijke algen het zonlicht wel tot 20% in biomassa omzetten.

Omzetting

Er worden diverse omzettingsprocessen gebruikt om biomassa makkelijker bruikbaar te maken. Voorbeelden zijn: