Article on other languages:
- Kyselina_máselná
- Smørsyre
- Buttersäure
- Butyric_acid
- Ácido_butírico
- Voihappo
- Acide_butanoïque
- חומצה_בוטירית
- Acido_butirrico
- 酪酸
- Acidum_butyricum
- Sviestskābe
- Smørsyre
- Kwas_masłowy
- Ácido_butanóico
- Масляная_кислота
- Kyselina_maslová
- Maslena_kislina
- Smörsyra
- Bütirik_asit
- Axít_butyric
- 丁酸
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
| Boterzuur | |
|---|---|
| Structuurformule en molecuulmodel | |
 Structuurformule van Boterzuur |
|
| Algemeen | |
| Molecuulformule | C3H7COOH |
| IUPAC |
butaanzuur
|
| Andere namen |
butaanzuur, n-butaanzuur, propaancarbonzuur, UN 2820, butyric acid, n-Butanoic acid
|
| Molmassa | 88,12 g/mol |
| SMILES |
CCCC(O)=O
|
| CAS-nummer | 107-92-6 |
| EG-nummer | 203-532-3 |
| Beschrijving | kleurloze vloeistof met een doordringende zeer onaangename geur |
| Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen | |
 C bijtend (corrosief) |
|
| Risico (R) en veiligheid (S) | R-zinnen: R34 S-zinnen: S1/2, S26, S36, S45 |
| LD50 (ratten) | (oraal) 2940 mg/kg |
| LD50 (konijnen) | (dermaal) 6083 mg/kg |
| Fysische eigenschappen | |
| Aggregatietoestand | vloeibaar |
| Kleur | kleurloos |
| Dichtheid | 0,9577 g/cm³ |
| Smeltpunt | -4,26 °C |
| Kookpunt | 163,53 °C |
| Dampdruk | 100 Pa |
| Goed oplosbaar in | water, alcohol, ether |
| Thermodynamische eigenschappen | |
| ΔfH |
-533,8 kJ/mol |
| S |
222,2 J/mol·K |
| Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar) | |
Boterzuur is een organisch zuur met een onaangename geur.
Voorkomen
Boterzuur komt voor in boter, met name in rans geworden boter (vandaar de naam boterzuur), zweet, veel sterk ruikende kaassoorten en in kwalitatief slechte kuilen kuilgras. Volgens de IUPAC wordt boterzuur butaanzuur genoemd, de zouten en esters heten butyraten.
Synthese
In vetten en olie ontstaat boterzuur in het afbraakproces. Langere vetzuren worden door enzymen of oxidatie in kleinere moleculen geknipt waarbij boterzuur als tussenstap ontstaat.
Voor industrieel gebruik wordt boterzuur gemaakt door de gecontroleerde fermentatie van suiker of zetmeel. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de Bacillus subtilis.
Gebruik
Zuiver boterzuur wordt amper gebruikt. Het is echter een belangrijke uitgangsstof voor de synthese van vele andere verbindingen.
Boterzuur wordt in rioolwaterzuiveringen gebruikt om een betere stikstofverwijdering te verkrijgen. Vooral in zuiveringsgebieden met veel verdunning (oppervlakte en/of grondwater) wordt er boterzuur toegevoegd om voldoende vuilvracht binnen te nemen, dit bevordert de werking van de zuivering. Door activisten wordt het wel gebruikt om stank te creëren; zie taartincident. Een totaal ander 'gebruik': speurhonden zijn zeer gevoelig voor boterzuur. Het is een van de belangrijkste stoffen bij het volgen van sporen.
 |
Carbonzuren | |
|---|---|---|
|
Monocarbonzuren : Acetylsalicylzuur · Acrylzuur · Alkeencarbonzuur· Arachidinezuur · Arachidonzuur · Azijnzuur · Benzoëzuur · Boterzuur · Capronzuur · Caprylzuur · Caprinezuur · Erucazuur · Laurinezuur · Linolzuur · Alfa-linoleenzuur · Gamma-linoleenzuur · Melkzuur · Mierenzuur · Myristinezuur · Oliezuur · Palmitinezuur · Palmitoleïnezuur · Propionzuur · Salicylzuur · Stearinezuur · Valeriaanzuur |
||