Collageen

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Tropocollageen drievoudige helix

Collageen (van het Griekse κολλαω = samenbinden) is een lijmvormend eiwit dat een zeer belangrijk onderdeel vormt van het bindweefsel in het lichaam van mensen en dieren. Er zijn in totaal meer dan 20 verschillende types collageen, maar type I t/m IV zijn verreweg het belangrijkst en meest voorkomend in het menselijk lichaam.

Inhoud

Wat is collageen?

Collageen is een lijmvormende eiwitstof die een hoofdbestanddeel (70%) van het bindweefsel in de menselijke huid is. Het vormt mede de extracellulaire matrix. Collageen is verantwoordelijk voor stevigheid en elasticiteit van de huid. Tijdens het vernieuwingsproces van de huid wordt op jonge leeftijd voldoende collageen gemaakt om de huid jong (stevig en soepel) te houden. Na het 25e levensjaar neemt de productie van collageen gestaag af, hierdoor veroudert de huid en ontstaan er rimpels, de huid wordt slapper en effecten van buiten af hebben een grotere invloed op de huid. Ook botten, pezen, kraakbeen en tanden bestaan grotendeels uit collageen.

Voorkomen

  • Collageen type I: bot, pezen, ligamenten, huid, fascia, bloedvaten, fibrotisch kraakbeen
  • Collageen type II: hyalien kraakbeen, tussenwervelschijven.
  • Collageen type III: huid, synovia, bloedvaten.
  • Collageen type IV: basale membraan.

Opbouw

Collageen bestaat uit drie om elkaar gewonden polypeptideketens (zie figuur) die elk bestaan uit herhalingen van een motief Glycine-X-Y. Hierbij is het aminozuur op de X-positie meestal proline en op de Y-positie meestal hydroxyproline. Een enkele collageenmolecule is op zichzelf onstabiel en associeert dus met twee verwante moleculen via waterstofbrugvorming. zo ontstaat een rechtshandige superhelix. De drie helixen zijn onderling verbonden met zwavelbruggen aan de hydroxylgroepen, deze verbindingen (disulfide-bruggen: - O-S-S-O -) zijn nodig om een stabiele en elastische totaalstructuur te vormen.

Gevolgen van inefficiënt collageen

Het enzym dat proline post-translationeel hydroxyleert gebruikt vitamine C als co-enzym. Tekort aan vitamine C leidt tot inefficiënte hydroxylatie en de gevormde collageenvezels zijn bijgevolg minder stabiel. In extreme gevallen leidt dit tot scheurbuik, een ziekte die vroeger vaak voorkwam bij ongevarieerde voeding.

Soorten collageen

  • Viscollageen
  • Rundercollageen
  • Plantencollageen

Viscollageen is de meest zuivere vorm van collageen. De structuur is vergelijkbaar met die van de menselijke huid waardoor het goed mogelijk werd om het in een aantal cosmetische producten te verwerken.

Rundercollageen heeft nagenoeg dezelfde eigenschappen. Het collageen wordt sinds het uitbreken van BSE (gekkekoeienziekte) minder toegepast vanwege het idee dat de ziekte overgebracht zou kunnen worden via injecties met rundercollageen. Deze aanname lijkt overigens niet terecht.

Plantencollageen verschilt het meest met die van de mens. Het wordt in sommige cosmetische producten gebruikt om de huid een beschermende laag te geven.

Kunstmatige toepassing

Omdat het zo goed weefsel bindt en makkelijk te gebruiken is als opvulling van de huid, wordt collageen tegenwoordig ook veel gebruikt in de plastische chirurgie.

Cosmetische toepassing

Alle drie de soorten collageen worden in cosmetische producten verwerkt. Rundercollageen en viscollageen worden hiervoor het meest gebruikt. De functie van collageen is om de huid een beschermende laag te geven. De emissie van eigen collageen vermindert en de aanmaak wordt gestimuleerd. De huid is beter in staat vocht vast te houden en blijft elastischer. Veel ouderdomsverschijnselen van de huid zullen hierdoor verminderen[bron?].

Zie ook

Gelatine

 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.