Article on other languages:
- Kortikosteroidy
- Corticosteroide
- Corticosteroid
- Corticosteroide
- Kortikosteroidi
- Corticoïde
- Corticosteroides
- Corticosteroide
- 副腎皮質ホルモン
- Kortikosteroidai
- Kortikosteroid
- Corticoïde
- Kortykosterydy
- Corticosteróide
- Corticosteroid
- Кортикостероиды
- Kortikoid
- Kortikosteroid
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
Corticosteroïden zijn een chemische variant van het lichaamseigen bijnierschorshormoon. Deze groep van stoffen onderdrukt diverse lichamelijke reacties bij ontstekingen en infecties.
De bijnierschorshormonen worden geproduceerd door de buitenkant van de bijnieren. Deze hormonen zijn voornamelijk onder te verdelen in twee soorten:
Glucocorticoïden
Een voorbeeld is het hormoon cortisol. Glucocorticoïden worden onder invloed van ACTH (AdrenoCorticoTroop Hormoon), dat wordt afgegeven door de hypofyse, geproduceerd. Ze bevorderen de omzetting van eiwitten en vetten in glucose. Hierdoor stijgt het bloedsuikergehalte. Ze hebben een belangrijke functie bij het reguleren van de activiteit van het immuunsysteem, worden versterkt afgegeven bij stress en onderdrukken ontstekingsreacties.
Als medicijn worden in plaats van het natuurlijk voorkomende cortisol vooral synthetische derivaten voorgeschreven. De volgende middelen zijn geregistreerd voor gebruik als geneesmiddel (tablet of intraveneus)[1]: Cortison, Hydrocortison, Prednisolon, Prednison, Methylprednisolon, Triamcinolon, Betamethason, Dexamethason. De eerste 2 hebben ook behoorlijke mineralocorticoïde activiteit. De laatste 3 vrijwel niet. Voor lokale toepassingen (oogdruppels, oordruppels, neusspray, inhalatie, huid) zijn nog veel meer middelen beschikbaar.
Er zijn vier mogelijke toedieningswijzen van corticosteroïden:
Oraal: door inslikken (Dit noemt dan systemische opname) Dermaal: via de huid (vnl. bij huidaandoeningen) Inhalatoir: een aerosol of poeder wordt ingeademd intraveneus: via een infuus (meestal bij grotere hoeveelheden of een stootkuur)
Bijwerkingen van corticoïden (bijv. medrol) op langere termijn zijn:
- osteoporose
- huidverdunning (atrofie) en onderhuidse bloedingen
- huidstriae
- de typische herverdeling van het vetweefsel (nek, gelaat)
- spieratrofie (dit is nadelig bij COPD)
- cataract
- slechte wondheling
- hoge bloeddruk (hypertensie)
- diabetes
- bijnierschorsinsufficiëntie
Om die laatste reden mag het gebruik van orale corticoïden nooit plots gestopt worden, maar worden afgebouwd volgens een afbouwschema. (zie Addisoncrisis)
Mineralocorticoïden
Een voorbeeld is aldosteron. Mineralocorticoïden hebben een regulerende invloed op de bloeddruk en de water- en zouthuishouding. Ze bevorderen de terugresorptie van natrium en water in de nieren. Tevens bevorderen ze de excretie van kalium door de nieren. Geregistreerd als geneesmiddel is het middel Fludrocortison, wat een veel langere halfwaardetijd heeft dan aldosteron.[1]