Jeuk (prikkel)

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts

Jeuk of pruritus (ICD-10 L29) is net als pijn een moeilijk te omschrijven gewaarwording die iedereen toch kent. Het is de sensatie waardoor de neiging ontstaat om de jeukende plaats te krabben, te schuren of er op te duwen. De functie van jeuk bestaat hierin, dat men parasieten en andere beestjes, deeltjes van planten, en andere lichaamsvreemde dingen van de huid verwijdert; zij zouden gevaarlijk of ziekmakend kunnen zijn.

Inhoud

Oorzaken

Er zijn talloze oorzaken van jeuk; de bekendste zijn een aanhoudende sensatie van lichte bewegende aanraking op de huid en de jeuk die ontstaat als gevolg van een allergische reactie op in de huid gebracht lichaamsvreemd eiwit bij insectenbeten. Er zijn echter tientallen andere oorzaken bekend. Dermatologen maken onderscheid tussen jeukende huidziekten en jeuk zonder huidafwijkingen. Jeukende huidziekten zijn bijvoorbeeld

Jeuk zonder afwijkingen aan de huid kan talloze oorzaken hebben. Om enig houvast te hebben wordt wel een ezelsbrug gebruikt: HUIDPASTA[1]

  • Hodgkin, jeuk in ongeveer 30% van de gevallen, ten tijde van de diagnose minder
  • Uremie (staat voor nierfalen), jeuk in 22% van de gevallen in Duitsland, Israel 66%
  • Icterus, jeuk in meer dan 75% van de gevallen, ten tijde van de diagnose minder
  • Diabetes mellitus, jeuk in 3% van de gevallen
  • Parasitaire infecties (van de huid, of het maagdarmkanaal zoals strongyloides)
  • Anemie (bloedarmoede), jeuk komt vaak voor
  • Senilitas, staat voor ouderdom. Bij het toenemen van de jaren wordt de huid droger.
  • Toxicodermie: als bijwerking van geneesmiddelen, meestal antibiotica.
  • Aids

Jeuk komt ook voor bij[2]:

Jeuk kan ontstaan door beschadiging of afknellen van zenuwen. Zo is de aandoening brachioradiale pruritus beschreven, waarbij zenuwen bekneld raakt en jeuk veroorzaakt in de buurt van de musculus brachioradialis.[3] Jeuk kan ook van psychosomatische aard zijn; ze kan optreden na een "major life event" (sterfgeval, scheiding, ontslag etc.), in combinatie met een depressie of een obsessief-compulsieve stoornis.

Langdurige of hevige jeuk kan de kwaliteit van het leven ernstig verstoren, net als pijn dat kan. Het drijft vele mensen tot wanhoop.

Behandeling

Algemene maatregelen

Als een oorzaak gevonden wordt is behandeling daarvan aangwezen.

  • regelmatig invetten van de huid
  • vermijden van hitte (niet naar de sauna)
  • vermijd alcohol op de huid
  • niet vaak wassen, baden of douchen, en bij het baden of douchen een douche-olie gebruiken
  • vermijd sterk gekruide maaltijden, grote hoeveelheden hete dranken en alcoholische drank
  • in geval van een huidziekte de huid voorzichtig afdrogen (na wassen)
  • in geval van eczeem, huisstof vermijden
  • koud douchen; dit kan door een uitdrogend effect op de huid ook jeuk uitlokken
  • kou, verkoelen van de huid, wordt vaak als prettig ervaren
  • vermijd stress

Therapie

De genoemde middelen wekken een sensatie op die de jeuk verdringt, dus als alternatief voor krabben.

Soms kan ook lichttherapie met UVB nodig zijn

Behandelmogelijkheden jeuk in geval van nierziekte

Hulpmiddelen

Externe link

Referenties

Referenties:
  1. ^ Sillevis Smit JH, Van Everdingen JJE et al. Dermatolovenereologie voor de eerste lijn. Houten 2004, 7e druk, blz 93
  2. ^ Ständer S et al. Diagnostisches und therapeutisches Vorgehen bei chronischem Pruritus. J Dtsch Dermatol Ges. 2006 Apr;4(4):350-70.
  3. ^ Schürmeyer-Horst F, Fischbach R et al.[Brachioradial pruritus: a rare, localized, neuropathic form of itching] Hautarzt. 2006 Jun;57(6):523-7. PMID 15776282
 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.