Article on other languages:
|
|
|
 |
|
| Gisting | bovengisting |
| Graan | gerst |
| Alcoholpercentage | 4,8 % |
| Oorsprong | Keulen (Duitsland) |
Kölsch is een bier van hoge gisting, licht van smaak en heeft een gouden kleur. Het heeft een alcoholgehalte van 4,8% en mag alleen door brouwerijen in Keulen en omgeving worden gebrouwen. Dit is vastgelegd in de zogenaamde Kölsch-Konvention. Sinds 1997 wordt het begrip Kölsch als regionale bierspecialiteit door de EU beschermd.
Inhoud |
Geschiedenis
Kölsch wordt gebrouwen volgens het Reinheitsgebot van 1516, maar de Keulse brouwtraditie gaat terug tot het jaar 873. Toen brouwde men in Keulen Gruit Bier, bier van alle soorten kruiden in plaats van gerste.
Kölsch in zijn huidige vorm wordt pas sinds ruim 100 jaar gebrouwen, hiervoor brouwde men in Keulen vooral Wieß (kölsch voor weiß/wit). Wieß lijkt heel erg op een witbier van hoge gisting maar het is eigenlijk puur ongefiltreerd troebel Kölsch. Pas in en na de tweede wereldoorlog werd Kölsch zo populair als het nu in Keulen is. Dat kwam vermoedelijk door logistieke problemen maar vooral omdat Keulen nooit een echte nazi stad is geweest en men onderscheid zocht van het Duitse pils. Er bestaan in en rond Keulen 14 Kölsch brouwerijen die 34 merken Kölsch brouwen. Er werden de afgelopen jaren voortdurend kleine brouwerijen opgekocht door grote bedrijven, die vervolgens het betreffende Kölsch merk centraal in een andere grotere brouwerij lieten brouwen. Dit was omdat veel van de oude kleinere brouwerijen op centrale plekken zaten. Deze werden gesloopt en de grond verkocht. Zo zijn de traditionele Keulse wijkbrouwerijen nu aan het uitsterven, voorlopig valt de daling van het aantal merken wel mee.
Kölsch merken
De grootste Kölsch brouwerijen zijn
- Reissdorf Kölsch (ca. 650.000 hectoliter jaarproductie)
- Gaffel Kölsch (ca. 500.000 hectoliter jaarproductie)
- Früh Kölsch (ca. 440.000 hectoliter jaarproductie)
De meest bekende andere merken zijn:
- Gilden-Kölsch (ca. 260.000 hectoliter)
- Küppers-Kölsch (ca. 260.000 hectoliter)
- Dom-Kölsch (ca. 180.000 hectoliter)
- Sion-Kölsch (ca. 145.000 hectoliter)
- Zunft-Kölsch (ca. 130.000 hectoliter)
- Garde-Kölsch (ca. 60.000 hectoliter)
- Richmodis-Kölsch (ca. 60.000 hectoliter)
- Kurfürsten-Kölsch (ca. 55.000 hectoliter)
- Ganser-Kölsch (ca. 50.000 hectoliter)
- Rats-Kölsch (ca. 50.000 hectoliter)
- Sester-Kölsch (ca. 45.000 hectoliter)
- Mühlen-Kölsch (ca. 40.000 hectoliter)
- Sünner-Kölsch (ca. 40.000 hectoliter)
- Peters-Kölsch (ca. 20.000 hectoliter)
- Bürger-Kölsch (ca. 10.000 hectoliter)
- Päffgen-Kölsch (ca. 10.000 hectoliter)
Verder bestaan er nog met minder dan 1000 hectoliter jaarproductie: Hellers- (biologisch gebrouwen Kölsch en Wieß, Agrippa-, Bischoff-, Grenardier-, Bartmann's-, Felskrone-, Giesler-, Hansa-, Kurfürsten-, Kurfürsten Maximilian-, Lecker!-, Schreckenskammer-, Severins-, Stecken-Kölsch en anderen.
Drinkcultuur
Het wordt in Keulse brouwerijen, cafés en kroegjes geschonken in een slank 0,2 liter glas: "Kölsch-Stange", ca. 15 cm hoog. De Köbes (Jacobus, bierschenker) loopt de ruimte rond met een Kranz, een soort bierglazenhouder, zoals op de afbeelding hiernaast. De gast krijgt telkens als zijn glas leeg is, een vol glas. Voor elk nieuw glas wordt op het viltje van de gast een streepje gezet. Als hij geen Kölsch meer hoeft, legt hij het viltje bovenop zijn glas.
Inmiddels gaan veel horeca bedrijven die minder traditiebewust zijn vooral op terasjes over tot grotere glazen van de zelfde slanke vorm (0,3 liter of 0,4 liter). Dit gebeurt omdat het natuurlijk meer werk is als je kleine glazen uitgeeft en omdat veel toeristen denken dat je in Duitsland altijd grote bierglazen krijgt en ze vervolgens verbijsterd voor een klein 0,2 liter glaasje Kölsch zitten.
Ook wordt het opvallend veel op straat gedronken, dan wel uit 0,5 liter flessen. Vooral in de zomer hoort het gewoon bij het keulse straatbeeld dat er 's avonds opvallend veel mensen met zo'n fles op straat lopen, op een bankje of muurtje zitten te kletsen of gewoon in parken op het gras zitten te genieten van een halve liter fles Kölsch. De 0,5 liter flessen zijn bijna letterlijk aan elke hoek van de straat verkrijgbaar in kiosken, ook in U-Bahn stations (het mag daar gewoon voor tijdens de reis) of in snackbars.
In traditionele bierhuizen wordt Kölsch getapt uit (soms nogal houten) vaten. Deze zijn ook nog steeds erg gebruikelijk op privé feestjes. Bij een groot aantal kiosken en in alle drank speciaalzaken in de stad worden gekoelde vaten verkocht "Pittermännchen". Deze zet men vervolgens thuis op een krukje of op de koelkast, wanneer men bierdrinkend bezoek verwacht of een feestje heeft. Voor privé gebruik worden meestal "Pittermännchen" van 10, 15, 20 of 30 liter gebruikt. Dit is zo gebruikelijk dat er ook een 24 uur thuisbezorg service voor "Pittermännchen" bestaat (wél voor middernacht bellen).