Article on other languages:
- Latynse_alfabet
- Lateinisches_Alphabet
- Alfabeto_latín
- أبجدية_لاتينية
- ܐܠܦܒܝܬ_ܠܛܝܢܝܐ
- Alfabetu_llatín
- Latın_əlifbası
- Латын_әлифбаһы
- Латиница
- Lizherenneg_latin
- Latinica
- Alfabet_llatí
- Latin_elifbesi
- Latinka
- Лати́ньска_а́ꙁъбоукꙑ
- Yr_wyddor_Ladin
- Lateinisches_Alphabet
- Λατινικό_αλφάβητο
- Latin_alphabet
- Latina_alfabeto
- Alfabeto_latino
- Ladina_kiri
- Latindar_alfabetoa
- الفبای_لاتین
- Latinalaiset_aakkoset
- Alphabet_latin
- Alfabet_latin
- Latynske_alfabet
- Aibítir_Laidineach
- 拉丁字母
- Alfabeto_latino
- אלפבית_לטיני
- रोमन_लिपि
- Latinica
- Latin_ábécé
- Alphabeto_latin
- Abjad_Latin
- Latina_alfabeto
- Latneskt_stafróf
- Alfabeto_latino
- ᐃᓕᓴᐅᑎᒃ/ilisautik
- ラテン文字
- Aksara_Latin
- ლათინური_დამწერლობა
- Agemmay_alatini
- 로마자
- Alfabeya_latînî
- Abecedarium_Latinum
- Alefbet_latino
- Alfabett_latin
- Lotynų_abėcėlė
- Latīņu_alfabēts
- Латиница
- रोमन_लिपी
- Huruf_Rumi
- Latinmachiyōtlahtōltecpantiliztli
- रोमन_वर्णमाला
- Det_latinske_alfabetet
- Det_latinske_alfabetet
- Alphabet_latin
- Alfabet_łaciński
- Alfabeto_latino
- Latin_siq'i_llumpa
- Latinikano_lekhipen
- Alfabetul_latin
- Латинский_алфавит
- Latinica
- Roman_alphabet
- Latinka
- Latinica
- Alfabeti_latin
- Латиница
- Latinska_alfabetet
- Alfabeti_ya_Kilatini
- Alfabyt_uaćiński
- இலத்தீன்_எழுத்துக்கள்
- Алифбои_лотинӣ
- อักษรละติน
- እንግሊዝኛ_ፊደል
- Alpabetong_Latin
- Latin_alfabesi
- Латин_әлифба
- Латинська_абетка
- Lotin_Alifbosi
- Bảng_chữ_cái_Latinh
- 拉丁字母
Het Latijnse alfabet is het alfabet dat voor vrijwel alle westerse spellingen wordt gebruikt, zo ook voor de Nederlandse spelling.
De voorloper van het westerse alfabet is ontwikkeld door het Semitische volk in Egypte (zie Proto-Sinaïtisch). In gewijzigde vorm is het door de Feniciërs overgenomen. De Grieken hebben daar weer een alfabet van afgeleid, dat echter in een aantal tekens van de voorloper verschilde. Het Klassiek Latijnse alfabet is weer van het Etruskisch en Griekse alfabet afgeleid en telde in de tijd van Cicero 21 letters. Voor het weergeven van Griekse woorden werden later Y en Z toegevoegd. I en V hadden zowel vocalische als consonantische waarde. In de middeleeuwen kwamen J (consonant = medeklinker) en U (vocaal = klinker) erbij. W is dubbel V om /w/ weer te geven (de bilabiale semivocaal van, bijvoorbeeld, het Engels: wall, well, will, ...).
Tegenwoordig wordt het Latijnse alfabet meestal geacht de volgende 26 letters te bevatten. De Nederlandse namen van de letters staat ook in de tabel. Deze namen worden zelden geschreven, alleen uitgesproken. In andere talen zijn de namen anders.
| letter | naam | letter | naam | letter | naam | letter | naam | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | a | aa | H | h | haa | O | o | oo | V | v | vee | |||
| B | b | bee | I | i | ie | P | p | pee | W | w | wee | |||
| C | c | cee | J | j | jee | Q | q | kuu | X | x | iks | |||
| D | d | dee | K | k | kaa | R | r | er | Y | y | y grec / ypsilon / ij | |||
| E | e | ee | L | l | el | S | s | es | Z | z | zet | |||
| F | f | ef | M | m | em | T | t | tee | ||||||
| G | g | gee | N | n | en | U | u | uu | ||||||
De letter y wordt in de wetenschap meestal uitgesproken als ij, bijvoorbeeld in Y-as en Y-chromosoom. Worden de letters van het alfabet op volgorde opgezegd, dan zegt men ook meestal ij.
Men is het er tegenwoordig over eens dat de letters J, U en W aparte letters zijn, hoewel het oorspronkelijk varianten zijn van andere letters.
Diverse talen hebben hier tekens aan toegevoegd. In Nederland wordt soms de ij of IJ als aparte letter beschouwd. De meeste naslagwerken kiezen er echter voor om de ij als een combinatie van de letters i en j, of als spellingsvariant van de Y te zien.
In veel talen zijn extra letters toegevoegd of letters voorzien van diakritische tekens (accenten) om te voorzien in taalspecifieke schrijfwijzen voor taaleigen klanken. Soms worden deze als aparte letters beschouwd (zoals de Ñ in het Spaans en de Ä in Scandinavische talen) die een eigen plaats in de alfabetische volgorde hebben, en soms worden ze als varianten van bestaande letters beschouwd.
Zie ook
| Latijns alfabet | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
