Maretak

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire

De maretak (Viscum album) is een wintergroene plant die in bomen leeft. Het is een halfparasiet: voor water en zouten is hij afhankelijk van zijn gastheer. De maretak wordt ook "mistletoe", "mistel" of "vogellijm" genoemd. In Nederland is ze wettelijk beschermd.

De maretak komt in geheel Nederland en in het oosten van België voor. De noordelijke grens is niet Zuid-Limburg zoals algemeen aangenomen wordt. In Zuid-Limburg is hij echter vrij algemeen, wat van de rest van Nederland niet gezegd kan worden.In Duitsland komt de maretak ook heel veel voor vooral in de appelbomen. In Noord-Denemarken is de maretak ook aangetroffen in een ratelpopulier. De plant komt voor in populieren, (echter nooit in zwarte populieren), appelbomen en meidoornstruiken.

De witte besachtige vrucht wordt door vogels verspreid. Deze worden genuttigd in de oksel van een boomtak, het zaad blijft liggen en ontkiemt. De wortel groeit in de boom. Zaden worden niet verteerd en hebben een kleverige laag, vandaar ook de naam "vogellijm". De zaden zijn giftig.

Culturele betekenis

  • Met name ten tijde van de jaarwisseling wordt maretak als versiering opgehangen. Het gebruik wil dat je iemand die er onder staat ongestraft mag kussen.
  • Bij de Kelten en Germanen was de maretak een heilige plant, die in hun magische vruchtbaarheidsrituelen een belangrijke rol speelde. Volgens Plinius de Oudere sneed een in wit geklede druïde in de midwinterceremonie met een gouden sikkel de maretak uit de heilige eik. De afgesneden plant mocht de grond niet raken en werd in witte doeken opgevangen. Daarna slachtte hij de offerdieren en dompelde de maretak in water dat dan als bescherming tegen ziekten en onheil werd gebruikt. De offergaven waren bestemd voor de geesten van de vruchtbaarheid, zoals de godin Freya.
  • In de Scandinavische mythologie werd Balder gedood door een pijlpunt gemaakt van maretak.
  • De maretak stond als geneesmiddel bekend in de kruidengeneeskunde (Hippocrates, Dodoens). In de antroposofie en de volksgeneeskunde worden de medicinale eigenschappen van de maretak nog altijd gebruikt.
  • De maretak wordt aan de balken van stallen gehangen; het diende om de mare (wat heks, spook of nachtmerrie betekent) weg te jagen en zo het vee vruchtbaar te houden.

Mythologie

In de Noordse mythologie wordt Baldr door zijn blinde broer, die in de val werd gelokt door Loki, Höðr gedood. De maretak is het enige middel waarmee Baldr verwond kan worden.

Maretakken
Maretak in oude appelboom
 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.