Melk (drank)

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Glas melk

Melk is een vloeistof (een emulsie van vetdruppels in water) die wordt geproduceerd door vrouwelijke zoogdieren die net een nakomeling hebben gebaard. Melk bestaat uit vetten, eiwitten, lactose en zouten. De melk die mensen produceren heet moedermelk. Voor de productie van melk voor de voedingsindustrie wordt meestal koemelk gebruikt. Eén liter koemelk weegt 1030 gram. Op veel kleinere schaal worden geitenmelk en schapenmelk gebruikt. In Europa en Rusland wordt ook paardenmelk geproduceerd.

Het woord melk is afkomstig uit het Middelnederlands (circa 1253 gesignaleerd). In het Oudnederlands komt het woord mlechan voor – andere varianten hierop zijn: milch, mælk en mlec.

Inhoud

Verwerking

Melk.

Voor het beter bewaren van melk ondergaat de rauwe melk in de zuivelfabriek een aantal bewerkingen. Om melk langer houdbaar te maken moeten de meeste bacteriën worden gedood. Gekookte melk heeft echter een sterk veranderde smaak. De kunst is nu een compromis te vinden tussen houdbaarheid en smaak.

  • pasteurisatie (verhitten op 75°)
  • sterilisatie (verhitten op 120°)
  • UHT-sterilisatie (kortstondig verhitten op Ultra Hoge Temperatuur)
  • Bactofuge, een speciaal type centrifuge om melk te zuiveren van bacteriën en sporen.
  • koken (verhitten totdat de melk kookt, wordt in het algemeen niet fabrieksmatig toegepast)
  • wellen (van biest).

Melk waar geen vet uit verwijderd is wordt aangeduid met boerenlandmelk, het vetpercentage in deze melk is dan ook niet vast. Dit is afhankelijk van het seizoen. Het verwijderen van circa de helft van de vetten uit de melk levert halfvolle melk op. Magere melk of taptemelk bevat zo goed als geen vetten (maximaal 0,3%). Tijdens procesmatige bereiding van deze producten wordt de koemelk eerst volledig afgeroomd en later weer (volgens vaste industriële verhoudingen) toegevoegd aan de vetloze magere melk. Dit levert de volgende vetgehaltes op (uitgedrukt in gram vet per liter melk):

  • volle melk : meer dan 35 g/l
  • halfvolle melk : tussen 15 en 18 g/l
  • magere melk : 0 tot minder dan 3 g/l

Uit melk kunnen diverse zuivelproducten geproduceerd worden. Denk aan yoghurt in allerlei varianten, karnemelk en verschillende vlasoorten.

Lactose-intolerantie

Er zijn mensen die allergisch zijn voor koemelkeiwit, de zogenaamde koemelkallergie. Dit komt vooral voor bij zuigelingen en jonge kinderen. Meestal hebben ze op latere leeftijd hier geen last meer van. 2 tot 6% van de baby's heeft deze allergie. Voor mensen met lactose-intolerantie is er ook een melkvervanger van plantaardige oorsprong bijvoorbeeld op basis van soja. In dat geval spreken we van sojamelk. Deze melk bestaat uit vet, water en proteïnen.

Het merendeel van de mensheid (met uitzondering van zeer jonge kinderen) is niet lactose-tolerant; de West-Europese bevolking is daar een uitzondering op.

Voedingswaarde

Gemiddelde voedingswaarde per 100 ml (hoeveelheden variëren per merk):

bestanddeel hoeveelheid (in halfvolle melk)
energie 200 kJ / 45 kcal
eiwit 3,6 g
koolhydraten 4,6 g
...waarvan suikers 4,6 g
vet 1,5 g
...waarvan verzadigd 0,99 g - 1,07 g
...enkelvoudig onverzadigd 0,46 g - 0,39 g
...meervoudig onverzadigd 0,06 g - 0, 04 g
voedingsvezel - g
natrium 0,05 g
calcium 120 mg
vitamine B12 0,39 µg
omega-3 19 mg - 9 mg

Externe links

 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.