Mierenzuur

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Mierenzuur
Structuurformule en molecuulmodel

Structuurformule van Mierenzuur
Algemeen
Molecuulformule CH2O2
IUPAC
methaanzuur
Andere namen
verouderde namen: waterstofcarbonzuur, hydrogeencarbonzuur
Molmassa 46,03 g/mol
SMILES
C(=O)O
CAS-nummer 64-18-6
EG-nummer 200-579-1
Beschrijving kleurloze vloeistof met een sterke geur
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen

C, Corrosief
Hygroscopisch ja
Risico (R) en veiligheid (S) R-zinnen: R: 35
S-zinnen: S: 23-26-45
Omgang damp niet inademen, contact vermijden
Opslag verwijderd houden van hitte, vonken en open vlammen; stevig gesloten houden, doch regelmatig druk aflaten (mierenzuur kan druk ontwikkelen)
VN-nummer 1779/II
MAC-waarde 9 ml/m3 = 5 ppm
LD50 (ratten) 1100 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand Vloeistof
Kleur Kleurloos
Dichtheid 1,220 g/cm³
Smeltpunt 8,4 °C
Kookpunt 100,7 °C
Zelfontbrandings- temperatuur 540 °C
Dampdruk 2800 Pa
Goed oplosbaar in water, ethanol, diethylether, glycerol
Thermodynamische eigenschappen
ΔfHog -378,6 kJ/mol
ΔfHol -424,72 kJ/mol
Sog, 1 bar 248,7 J/mol·K
Sol, 1 bar 128,95 J/mol·K
Cop,m 99,04 J/mol·K
Evenwichtsconstanten pKa = 3,75
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar)

Methaanzuur of Mierenzuur is een sterk bijtend organisch zuur. Het is het meest eenvoudigste carbonzuur. De zouten heten methanoaten of formiaten.

Inhoud

Voorkomen

Mierenzuur komt in veel levende wezens, zowel dieren als planten, voor. Onder andere mieren maken en gebruiken mierenzuur als middel tot aanval en zelfverdediging, vandaar de naam mierenzuur, maar ook wespen, bijen, hommels en brandnetels verdedigen zich met mierenzuur.

Zuiver methaanzuur is een gevaarlijke stof omdat het zo bijtend is, maar ook omdat het de neiging heeft te ontleden in water en het gevaarlijke koolmonoxide.

Synthese

  • Uit methanol, water en koolstofmonoxide wordt mierenzuur gemaakt met enkele tussenstappen:
    • Methanol en koolstofmonoxide reageren bij verhoogde temperatuur en druk tot de ester methylmethanoaat
    • Methylmethanoaat reageert met water tot mierenzuur en methanol
  • Uit natriumhydroxide, zwavelzuur en koolstofmonoxide met natriumformiaat als tussenstap:
    • Natriumhydroxide en koolstofmonoxide reageren bij verhoogde temperatuur en sterk verhoogde druk tot natriumformiaat
    • Natriumformiaat reageert met zwavelzuur tot mierenzuur en natriumsulfaat.

Gebruik

Industrie

Zuiver mierenzuur is een belangrijke stof in de synthese van vele organische stoffen. Met alcoholen vormt mierenzuur esters die als oplosmiddel of geurstof gebruikt worden. Zuiver mierenzuur wordt in reinigingsmiddelen gebruikt als desinfectans en ontkalkend middel. Verder als looi-of bijtsmiddel in de leer- en textielindustrie

Voeding

Mierenzuur en sommige formiaten (zouten van mierenzuur) worden gebruikt als conserveermiddel of zuurteregelaar in levensmiddelen. Dit zijn:

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:
  • MSDS-fiche van mierenzuur, productnummer 06440, Sigma-Aldrich


Carbonzuren

Monocarbonzuren : Acetylsalicylzuur · Acrylzuur · Alkeencarbonzuur· Arachidinezuur · Arachidonzuur · Azijnzuur · Benzoëzuur · Boterzuur · Capronzuur · Caprylzuur · Caprinezuur · Erucazuur · Laurinezuur · Linolzuur · Alfa-linoleenzuur · Gamma-linoleenzuur · Melkzuur · Mierenzuur · Myristinezuur · Oliezuur · Palmitinezuur · Palmitoleïnezuur · Propionzuur · Salicylzuur · Stearinezuur · Valeriaanzuur
Dicarbonzuren : Appelzuur · Barnsteenzuur · Ftaalzuur · Malonzuur · Oxaalzuur · Wijnsteenzuur
Tricarbonzuren : Citroenzuur
 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.