Article on other languages:
- وردة
- ܘܪܕܐ
- Роза
- Ruža
- Rosa
- ᎠᏥᎸᏍᎩ
- Růže
- Rose
- Rosen
- Rose
- Rozo
- Rosa
- Roos
- گل_سرخ
- Ruusut
- Rose_(fleur)
- Rosa_(flor)
- ורד
- गुलाब
- Woz_(flè)
- Rózsa
- Rosa
- Mawar
- Rós
- Rosa_(botanica)
- バラ
- Kembang_Mawar
- 장미
- گوڵ
- Rosa_(planta)
- Erškėtis
- പനിനീര്പ്പൂവ്
- गुलाब
- Pokok_Bunga_Mawar
- Caxtillān_tlapalpopozōn
- Roser
- Róża
- Rosa
- Waysallpu
- Rosa
- Роза
- Rosa_(butànica)
- Rose
- Ruvsut
- Rose
- Ruža
- Vrtnica
- Ружа
- Mawar
- Rossläktet
- గులాబి
- Гули_садбарг
- กุหลาบ
- Rosas_(bulaklak)
- Lose
- Gül
- Троянда
- گلاب
- רויז
- 蔷薇属
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
| Roos | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| geslacht | |||||||||||||||||
| Rosa L. (1753) |
Rozen zijn planten die tot het geslacht Rosa behoren. Er komen ongeveer 300 soorten in het wild voor. Daarnaast bestaan er vele cultivars. De vrucht van de roos heet rozenbottel.
Inhoud |
Geschiedenis
Rozen worden al sinds eeuwen bejubeld om hun schoonheid. Al duizenden jaren geleden werden bepaalde soorten geteeld in China en Afrika. De Grieken, Romeinen en Egyptenaars waren allen bekend met de roos en gebruikten ze voor rituelen en er werden tempels en paleizen mee versierd.
Joséphine de Beauharnais, de echtgenote van Napoleon Bonaparte richte bij haar huis Malmaison een rozentuin in waarin alle destijds bekende rozen stonden. Tijdens de 18e en de 19e eeuw ontstonden er naar aanleiding van dit voorbeeld vele rosaria (enkelvoud; rosarium). Deze pronktuinen stonden vol met allerlei rozensoorten. Als gevolg van de hoge kosten voor het onderhoud is er na de jaren 30 langzaam een einde gekomen aan deze rozencollecties.
Vroeger werden uitsluitend wilde rozensoorten gehouden, met name Rosa gallica, die van nature zeer variabel van verschijning is. Hier kwam omstreeks 1800 verandering in met de invoering van de Rosa chinensis, die een langere bloeitijd had dan de tot dan toe bekende soorten. Er werden nieuwe variëteiten gekweekt die deze gunstige eigenschap overnamen en zo ontstonden de eerste hybriden.
Aan het eind van de 19e eeuw waren er vele variëteiten ontstaan van gevuldbloemige rozen, theehybriden en andere soorten. Ook ontstonden er treurrozen, rozen op een stam, klimrozen, dwergrozen en bodembedekkende varianten.
Tegenwoordig zijn er zo veel verschillende gekweekte variëteiten ontstaan, dat het steeds moeilijker wordt de planten te groeperen. Er is zo veel gekruist dat de groepen door allerlei overgangen met elkaar zijn verbonden.
Leefomgeving
Rozen groeien uitsluitend op het noordelijk halfrond, voornamelijk in gematigde streken. Door deze oorspronkelijke rozen te veredelen, zijn vele nieuwe varianten ontstaan die ook in warme gebieden goed kunnen gedijen.
Wilde rozensoorten groeien op ruig terrein en zijn goed bestand tegen barre weersomstandigheden. Deze sterke, taaie planten zijn daardoor populaire planten voor in (wilde) tuinen, windsingels en parken.
Ook in Nederland komen diverse rozensoorten in het wild voor. Van deze wilde soorten zijn de hondsroos (Rosa canina) en duinroos (Rosa pimpinellifolia) de bekendste.
Eigenschappen
Het blad van de roos bestaat uit een aantal kleinere blaadjes, die samen als een veer aan een centrale stengel zijn bevestigd. Op de takken en stengels zitten stekels. De bloemen zitten vaak in groepen of trossen, soms alleenstaand. Deze bevatten veel meeldraden.
De rozenbottel is een vlezige vrucht die afhankelijk van de variëteit oranje, purper, rood of zwart van kleur kan zijn. De vorm varieert van rond, langwerpig tot flesvormig. Binnen in de bottel zitten diverse geelwitte, harde zaden.
Kweek
Rozen zijn over het algemeen niet zeer moeilijk te verzorgen. Belangrijk is dat het planten in het voor- of najaar gebeurt, tussen november en maart, maar niet tijdens vorst. De grond waarop rozen staan dient goed doorlatend te zijn, om te voorkomen dat de planten in te veel water komen te staan. Met name in de winter leidt dit tot ongewenste resultaten.
Andere vereisten zijn een zeer lichte plek (7 uur zonlicht per dag) en genoeg beschutting tegen de wind. Meestal zijn wilde rozen iets minder veeleisend dan hun gecultiveerde tegenhangers.
Een vruchtbare grond werkt positief, zo mogelijk lichte kleigrond. Rozen zijn erg gevoelig voor droge grond. Daarom moeten er tijdens perioden van droogte water gegeven worden.
Rozen kunnen worden gezaaid, gestekt en geoculeerd. Het zijn geschikte snijbloemen.
Ziekten en beschadigingen
_bij_Z%C3%A9phirine_Drouin.jpg)
Rozen kunnen o.a. aangetast worden door aaltjes en de schimmels sterroetdauw (Diplocarpon rosae), echte meeldauw (Sphaerotheca pannosa var. pannosa) en valse meeldauw of zwart genoemd (Pseudoperonospora sparsa).
Een aftreksel van de paardenstaart wordt gebruikt om de schimmelaantasting echte meeldauw bij rozen te voorkomen. Hiervoor worden deze iedere 7 dagen bespoten met het aftreksel. Dit wordt gemaakt door 20 gram paardenstaart in een liter water te koken gedurende een half uur. Daarna moet het twee dagen trekken en ook gezeefd worden. Tot slot moet 1 deel van dit aftreksel worden toegevoegd aan vier delen schoon water.[1]
Toepassingen
Sommige rozen hebben een aangename geur, bijvoorbeeld Rosa gallica, Rosa ×alba, Rosa damascena en Rosa centifolia. Voor de parfumindustrie zijn deze soorten van belang.
Rosa gallica is daarnaast van belang voor de farmaceutische industrie. De bloemblaadjes leveren diverse stoffen die voor medicinale doeleinden van belang zijn.
Van de vrucht van de roos, de rozenbottel, wordt rozenbotteljam bereid. Deze jam is rijk aan vitamine C. Voor de bereiding van rozenbotteljam worden vooral de vruchten van de hondsroos (Rosa canina gebruikt).
Soorten
Met het verschijnen van de Standaardlijst van de Nederlandse flora 2003 zijn drie rozensoorten opgesplitst. Hierdoor is meer overeenstemming bereikt met de Flora Europaea en zijn dertien nieuwe soorten toegevoegd. De soorten zijn hieronder aangeduid met "afgesplitst van ... 2003".
Nederlandse soorten
- Behaarde struweelroos (Rosa caesia - afgesplitst van Rosa canina 2003)
- Beklierde heggenroos (Rosa tomentella - afgesplitst van Rosa canina 2003)
- Berijpte viltroos (Rosa sherardii - afgesplitst van Rosa villosa 2003)
- Bosroos (Rosa arvensis)
- Bottelroos (Rosa villosa)
- Duinroos (Rosa pimpinellifolia)
- Egelantier (Rosa rubiginosa)
- Heggenroos (Rosa corymbifera - afgesplitst van Rosa canina 2003)
- Hondsroos (Rosa canina)
- Kale struweelroos (Rosa dumalis - afgesplitst van Rosa canina 2003)
- Kaneelroos (Rosa majalis)
- Kleinbloemige roos (Rosa micrantha - afgesplitst van Rosa rubiginosa 2003)
- Kraagroos (Rosa agrestis - afgesplitst van Rosa rubiginosa 2003)
- Rimpelroos (Rosa rugosa)
- Ruwe viltroos (Rosa pseudoscabriuscula - afgesplitst van Rosa rubiginosa 2003)
- Schijnegelantier (Rosa columnifera - afgesplitst van Rosa canina 2003)
- Schijnheggenroos (Rosa subcollina - afgesplitst van Rosa canina 2003)
- Schijnhondsroos (Rosa subcanina - afgesplitst van Rosa canina 2003)
- Viltroos (Rosa tomentosa - afgesplitst van Rosa villosa 2003)
- Wigbladige roos (Rosa elliptica - afgesplitst van Rosa canina 2003)
Overige soorten
- Rosa acicularis
- Rosa blanda
- Rosa carolina
- Rosa cinnamomea
- Rosa eglanteria
- Rosa multiflora
- Rosa nitida
- Rosa palustris
- Rosa setigera
- Rosa virginiana
- Rosa wichuriana
De snijbloem roos (Rosa)
Een roos is ook een snijbloem. Misschien wel het visitiekaartje van Nederland op het gebied van land- en tuinbouw.
De roos is er in vele soorten, maten, lengten en kleuren. Hoeveel soorten rozen er zijn is niet bekend? De schatting is tussen de 2400 en 2600. Er komen jaarlijks nog vele soorten bij van bedrijven die daar gespecialiseerd in zijn. De zogenaamde veredelaars.
Enkele rassen
- rood grootbloemig: Grand Prix, Tinto, Passion, Red Naomi, Bordeaux, Pole position, Red berlin, First red.
- rood kleinbloemig: Pascha, Sascha, Red calypso, Red sher.
- Wit grootbloemig: Akito, Purity, Boeing, Avalanche+, Bounty, Casablanca.
- Wit kleinbloemig: Eskimo, White sher.
- Geel: Tara, Ilios, sphinx, sphinx gold, jade, frisco, sunbeam.
- rose: kiss, ballet, pinky sher, n-joy, gilmore girl.
- rose grootbloemig: Aqua!, Bling Bling
- oranje: Cirkus, kerio+, bibi, marie-claire.
- bi-color(meerdere kleuren per bloem): duett, Irina Janna Black beauty, abrakadabra.
Symboliek van de kleur van de roos
* rode roos- Ik hou van je, of verliefd op je. Liefde en respect. In de knop, staat voor puur en liefdevol (soms geheim). In volle bloei, staat voor volwassen liefde. dieprode kleur roos, staat voor: ik wil je (verlangen) of (huwelijks)aanzoek.
* witte roos- Heb vertrouwen in me. De roos staat voor echte liefde en geestelijke puurheid en waardigheid ten aanzien van elkaar. Een half open roos, staan met mate voor afhankelijkheid of onderdanigheid.
* witte en rode roos samen- Wens om altijd samen te zijn, vormen van een eenheid en verbondenheid hebben.
* roze roos- mijn hart behoort aan jou of ik heb je heimelijk lief. In volle bloei, staat het voor het geloven in elkaar. Donker roze roos, symboliseert dankbaarheid.
* gele roos- Staat voor intieme vriendschap en verbondenheid. Net geopende roos, staat voor de vraag of de ontvanger nog van je houdt. In volle bloei, staat voor jaloezie of verlangen iemand terug te krijgen.
* blauwe roos- goddelijke liefde
* Zwarte roos- Een zwarte roos symboliseert afscheid. In de knop, staat dit voor een definitief afscheid. In volle bloei. zal het afscheid minder definitief zijn.
Fotogalerij
 Rosa filipes 'Kiftsgate' |
|||
Externe links
- SoortenBank.nl beschrijvingen en afbeeldingen van Rosa soorten
Referenties
- ^ Nijkamp J., Rook R., Slijper H. en Zweers K. (1976). De 12 maanden van het jaar. Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum.
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Rosa op Wikimedia Commons. |