Article on other languages:
- منوم
- Hypnotikum
- Schlafmittel
- Hypnotic
- Hipnótico
- Hypnotique
- 睡眠導入剤
- Hypnotika
- Hipnótico
- Снотворные_средства
- Hypnotikum
- Хипнотици
- Hypnotika
- Hipnotik
- 安眠药
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
 |
Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts |
Een slaapmiddel is een geneesmiddel dat slaap veroorzaakt, in de zin van makkelijker in slaap vallen en/of langer doorslapen. De meest gebruikte slaapmidelen behoren tot de groep van benzodiazepines. Deze middelen bezitten tevens kalmerende en angstverminderende eigenschappen.
Inhoud |
Eigenschappen
De belangrijkste verschillen tussen slaapmiddelen onderling liggen op het gebied van de werkingsduur, de inwerktijd en de veiligheid bij overdosering. Langwerkende middelen worden ook wel doorslaapmiddelen genoemd, terwijl middelen die snel werken maar ook snel zijn uitgewerkt inslaapmiddelen heten.
Voordeel van de korter werkende middelen is, dat zij minder sufheid overdag geven.
Temazepam, zolpidem, lormetazepam en zopiclon zijn middelen van eerste keus, vanwege hun niet te lange werkingsduur. Of andersom, langwerkende zijn af te raden.
Zopiclon en zolpidem onderscheiden van de andere middelen, doordat ze minder snel aanleiding geven tot afhankelijkheid en verslaving. Zie hieronder.
Het gebruik van chloralhydraat is af te raden, met name vanwege de risico's bij overdosering.
Barbituraten worden niet meer voorgeschreven als slaapmiddel met name vanwege de risico's bij overdosering.
Soorten slaapmiddelen.
| Eigenschappen slaapmiddelen. | |||
|---|---|---|---|
| Slaapmiddel | Tijdsduur tot effect, in minuten | Gebruikelijke dosering | Werkingsduur |
| Brotizolam (Lendormin) | 5-20 | 0,125-0,25 mg | Kort |
| chloralhydraat | 250-1000 mg en maximaal 2 g | Middellang | |
| Flunitrazepam (Rohypnol) | 20-30 | 0,5-1 en maximaal 2 mg | Lang |
| Flurazepam (Dalmadorm) | 30-60 | 15–30 mg | Lang |
| Loprazolam (Dormanoct) | 30 | 0,5-1 mg en maximaal 2 mg | Middellang |
| Midazolam (Dormicum) | 5-20 | 7,5-15 mg | Kort |
| Nitrazepam (Mogadon) | 20-50 | 2,5-10 mg | Lang |
| Temazepam (Normison) | 45-60 | 10-20 en maximaal 40 mg | Middellang |
| Zolpidem (Stilnoct) | 5-20 | 5-10 mg | Kort |
| Zopiclon (Imovane) | 5-20 | 7,5 mg | Kort |
Nadelige effecten
- Tolerantie (steeds meer nodig hebben voor hetzelfde effect), met als mogelijke gevolgen afhankelijkheid en verslaving. Er zijn aanwijzingen dat het risico bij gebruik van zolpidem en zopiclon, kleiner is dan bij de benzodiazepines.[1]
- Sufheid overdag. Dit hangt samen met de werkingsduur, en treedt minder op bij de (zeer) kort werkende middelen.
- Ademdepressie bij (soms geringe) overdosering. Van belang bij bepaalde chronische aandoeningen van de luchtwegen.
- Bij bejaarden is de kans op een gebroken heup door een val aanzienlijk 50% groter bij gebruik van een slaapmiddel uit de benzodiazepine groep.[2]
- De remslaap, de periodes waarin men droomt zijn meestal korter. Medisch gezien is dit waarschijnlijk niet van belang.[3][4]De slaapmiddelen zolpidem en zopiclon beïnvloeden de remslaap het minst.
Hoe lang te gebruiken
Meestal maximaal 4 weken achtereen te gebruiken. (Chloralhydraat maximaal 2).
Dit heeft te maken met het feit dat na een aantal weken het effect van bovenstaande middelen afneemt. Men zou dan telkens een grotere dosis moeten nemen om hetzelfde slaapbevorderende effect te krijgen. Dit werkt een lichamelijke afhankelijkheid en verslaving in de hand. Langdurig gebruik werkt ook een psychische verslaving in de hand. Men denkt zonder het pilletje niet meer in slaap te kunnen komen.
De werkzaamheid van zolpidem en zopiclon blijft langer behouden dan die van de andere middelen. Op grond hiervan zou men deze middelen een aantal maanden kunnen gebruiken. Echter, in de meeste richtlijnen voor slaapmiddelen gebruik, maakt men dit onderscheid niet.
Misbruik
Een overdosering met barbituraten kan fataal zijn. Overdosering met benzodiazepines verloopt vrijwel nooit dodelijk.
In (internationale) richtlijnen met betrekking tot het gebruik van slaapmiddelen, wordt langdurig gebruik afgeraden. Desondanks zijn in Nederland zijn meer dan honderdduizend mensen verslaafd aan slaapmidelen (met name benzodiazepines).
Afbouwen en stoppen
Benzodiazepines dienen geleideleijk te worden afgebouwd; gedurende een aantal weken stapsgewijs de dosis verlagen. Doet men dit niet, dan is de kans op ontwenningsverschijselen groter. Een ontwenningsverschijsel bij slaapmiddelengebruik, is dat men na het stoppen juist weer last van slapeloosheid krijgt. Voor een afbouwschema zie het artikel benzodiazepine.
Zopiclon, in gebruikelijke dosering, behoeft niet te worden afgebouwd, men kan ineens stoppen.[5]
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|