Systeem (wetenschap)

Poll without page-refresh

Article on other languages:

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Een systeem is in de wetenschap datgene waarop de aandacht van een wetenschapper zich richt. Het gaat in het algemeen om iets wat uit componenten bestaat en enige mate van samenhang, ordening en complexiteit heeft. Het woord systeem kan ook gebruikt worden voor een stelsel van eenheden, zoals het SI.

Het woord stamt van het Griekse sustèma, dat samenstellen of bijeen plaatsen betekent.

Algemeen

In het algemeen is een systeem in de wetenschap gewoon 'iets': datgene waarop de aandacht van een wetenschapper zich richt. Een systeem kan iedere grootte hebben, van een subatomair deeltje tot het heelal. Enkele voorbeelden zijn:

Een atoom is een systeem dat wordt bestudeerd door de natuurkunde
Een molecuul wordt bestudeerd door de scheikunde
Het onderbewuste is een systeem bestudeerd door de psychologie
De bloedsomloop is een systeem dat wordt bestudeerd door de biologie
Een stad is een systeem bestudeerd door de sociologie
Het economisch systeem wordt bestudeerd door de economie
Het binnenste van de aarde wordt bestudeerd door de geologie
De Duitse romantische dichtkunst is een systeem bestudeerd door de literatuurwetenschap
Het systeem van al het leven op de aarde wordt bestudeerd door de ecologie
Sterrenstelsels worden bestudeerd door de sterrenkunde
Het heelal wordt bestudeerd door de kosmologie.

In de tweede helft van de negentiende eeuw is in de warmteleer (thermodynamica) een nadere onderverdeling in open, gesloten en geïsoleerde systemen gedefinieerd voor de studie van natuurlijke verschijnselen. Bepaalde natuurwetten, zoals de wet van behoud van energie, gaan bijvoorbeeld alleen op voor geïsoleerde systemen.

Specifieke betekenissen

Het begrip systeem is in de wetenschap al enige eeuwen in gebruik in de betekenissen 'leer', 'onderwerp van beschouwing' en 'stelsel'. Enkele voorbeelden van manieren waarop het woord verder in de wetenschap gebruikt wordt:

In de taxonomie noemt men een rangschikking van soorten in hiërarchisch geordende groepen wel een systeem.
In de sociale wetenschappen wordt de term ook gebruikt voor een complex van met elkaar om gaande individuen.
In de bedrijfskunde is het begrip systeem een hulpmiddel bij het beschrijven en analyseren van organisatieproblemen.
In de geologie is systeem ook een chronostratigrafische term, met een betekenis die tussen eratheen en serie in ligt.

Er zijn nog vele andere definities van systeem in gebruik: technische, systeemtheoretische, formele en constructivistische. In de tweede helft van de twintigste eeuw is de systeemtheorie opgekomen, die heeft getracht een interdisciplinair kader voor de wetenschappelijke beschouwing van systemen en het systeembegrip te ontwikkelen.

Zie ook

Bronnen

Jan in 't Veld, Analyse van organisatieproblemen, Elsevier 1986, p.8-12
Grote Winkler Prins, het begrip Systeem, 8e druk 1983, p.400-402.

Externe links

Principia Cybernetica Web over het systeembegrip (In Engels).

Categorieën: Systeem | Wetenschap | Wetenschapsfilosofie

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.