Water

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
:wikt:water

Dit artikel gaat over de ecologische en maatschappelijke rol van water.

Ga naar watermolecuul voor de chemische eigenschappen van water.
Ga naar oppervlaktewater voor waterlopen, meren en zeeën.
Water als vaste stof, vloeistof en gas

Water (H2O) is de chemische verbinding van twee waterstofatomen en een zuurstofatoom. Water komt in de natuur voor in de drie verschillende hoofdfasen, als vloeistof, als vaste stof en als gas. Bij kamertemperatuur is water een vloeistof zonder duidelijke kleur, geur of smaak. Al het leven op aarde bestaat grotendeels uit en is afhankelijk van water.

Inhoud

Water voor ontwikkeling

Jongen in Jakarta wast zich

Water, en met name goed drinkwater is erg belangrijk voor de mens. Het speelt dan ook een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Derde wereld. Meestal wordt onderwijs als belangrijkste factor gezien, maar water is een niet te verwaarlozen middel om bij te dragen aan het succes van dit onderwijs. Zowel de medische gevolgen alswel de hygiënische aspecten van een watertekort, met daarbij ook de tijd die het kost om water bij een ver gelegen pomp te halen, verminderen de tijd die leraren en leerlingen aan school kunnen besteden.

Er kan een waterconflict ontstaan als er niet voldoende schoon water voorhanden is in een gebied of land. Dit heeft niet alleen betrekking op drinkwater, maar ook op water dat gebruikt kan worden voor de landbouw, industrie en ontspanning. Er zijn regio's in de wereld waar water een schaars goed is door klimatologische omstandigheden of infrastructurele problemen of ontbossing. Dit betreft bijvoorbeeld het Midden-Oosten, het oostelijke deel van de Verenigde Staten van Amerika en de Sahara maar ook landen in de Tropen.

Anno 2007 hebben 1,1 miljard mensen geen schoon water. Dit is een zesde van de wereldbevolking. Daarbij hebben 2,4 miljard mensen onvoldoende hygiëne als gevolg van een watergebrek. Per dag sterven wereldwijd 6000 mensen door een gebrek aan water.

Er is aangetoond dat water een positief effect op het onderwijs in arme landen heeft. Een studie van de Wereldbank wees uit dat een school in Tanzania, toen er een waterpomp op een kwartier lopen in plaats van een uur kwam, een 12% hogere opkomst gerealiseerd kreeg. Toen de haaltijd van water op een plek in Bangladesh werd verkort leverde dit een 15% hogere opkomst op.[1] In Nederland is water één vijf prioritaire thema’s van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid.

Water in het lichaam

Ook dieren hebben water nodig

Het menselijk lichaam bestaat voor ongeveer 68% uit water afhankelijk van leeftijd en geslacht. Dit water bevindt zich in de lichaamscellen, in het bloed, in de intercellulaire ruimte, in de lymfeklieren en in vele andere delen van het menselijk lichaam. Daarom is het ook belangrijk voor een mens om voldoende water tot zich te nemen. Het menselijk lichaam verliest water door uitscheiding via zweet, tranen, urine. Ook door ontlasting en ademhalen raakt water verloren. Dit water wordt niet alleen met water uit dranken aangevuld maar ook met water dat aanwezig is in voedsel.

Ook dieren hebben water nodig, zij het dat het ene dier met minder water toekan dan het andere dier. Dieren die van nature in droge gebieden zoals woestijnen leven kunnen langdurig zonder water overleven. Kamelen bijvoorbeeld kunnen wekenlang zonder water. Dieren die van nature in een waterrijke omgeving leven hebben vaak constant toegang tot water nodig om te kunnen overleven.

Fysische eigenschappen

Floating water bridge.ogg
Wetenschappelijk experiment met een waterbrug

Water kan in drie hoofdfasen of aggregatietoestanden bestaan: ijs, water en waterdamp. Ofwel: vaste stof, vloeistof en gas. De temperatuurschaal van Celsius is gebaseerd op de overgang tussen deze toestanden: ijs smelt (wordt vloeibaar) bij 0°C en water verdampt (wordt gasvormig) bij 100°C (bij standaardomstandigheden). Het kook- en smeltpunt is echter afhankelijk van de druk: het kookpunt ligt lager bij lagere druk en het smeltpunt ligt lager bij hogere druk. Het eerste betekent dat de aardappelen niet gaar worden als je ze op de top van de Mount Everest kookt, het tweede dat bij het schaatsen een laagje water tussen de ijzers en het ijs ontstaat zonder welk het schaatsen een stuk minder snel zou gaan. De vaste toestand van water kent trouwens tenminste elf verschillende ijsfasen, elk met hun eigen kristalstructuur en optredend bij verschillende drukken en temperaturen[bron?]. Het fasediagram van water is buitengewoon ingewikkeld.

Er is ook een toestand waarbij ijs, vloeibaar water en waterdamp tegelijk voorkomen. Dit heet het tripelpunt van water en treedt op bij een bepaalde druk en temperatuur (0,01°C).

Bij normale atmosferische druk kunnen ook "oververhit water", en "onderkoeld water" voorkomen. Dat is water dat respectievelijk warmer dan 100°C of kouder dan 0°C is, maar nog steeds in de vloeistoffase is.

Schoon, vloeibaar water krijgt een blauwe kleur, zowel door absorptie en verstrooiing van blauwe lucht: water absorbeert rood licht 100 maal meer dan blauw licht en verstrooit blauw licht 5 maal meer dan rood licht. De kleur wordt echter pas duidelijk zichtbaar als het water meer dan een paar decimeter diep is.

Kringloop

Op aarde bestaat er een waterkringloop waarbij zeewater verdampt, uit de atmosfeer condenseert en als neerslag weer terugvalt, waarna rivieren en grondwater het weer terugvoeren naar de zee, waarna het weer opnieuw verdampt. Zeewater wordt ook wel zoutwater genoemd doordat er vele zouten in opgelost zijn. Bij het verdampen van zeewater blijven de zouten achter in zee, waardoor neerslag geen zout bevat, dit noemt men zoetwater. De overgang tussen zoetwater en zoutwater is niet altijd even duidelijk (bijvoorbeeld in rivieren met getijden), deze mengeling van zoet- en zoutwater noemt men brakwater.

Op de aarde komt ongeveer 1.400.000*103 km3 water voor. Hiervan bevindt 97% zich als zout water in oceanen en zeeën. De rest is onderverdeeld in zoet en zout grondwater (23.300*103 km3), ijs (24.000*103 km3), oppervlaktewater (meren en rivieren, 190*103 km3) en waterdamp in de atmosfeer (14*103 km3). De verhoudingen variëren enigszins door verschillende factoren, waaronder de klimaatverandering.

Water heeft bij 4 graden Celsius de grootste soortelijke massa. Kouder water zet uit en warmer water ook.

Zie ook

Bubble0g.ogg
Kokend water bij gewichtloosheid

Bronnen

  1. ^ *'No drain, no gain', Gideon Burrows. The International Guardian, 24 maart 2004.

Externe links

Zoek water op in het WikiWoordenboek.
Wikimedia Commons

 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.